ثبت سفارش ۴ هزار کامیون و کشنده؛ چرا فقط ۱۷۰۰ دستگاه ترخیص شد؟
- اخبار
- 0
به گزارش موتور ققنوس افسانه ای، در چارچوب قانون واردات کامیون و کشنده در مقابل اسقاط ناوگان فرسوده، سال گذشته برای ۴ هزار دستگاه ثبت سفارش انجام شد. طبق اعلام معاون دفتر حمل‌ونقل مسافر و مدیر نوسازی سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای، تاکنون بیش از ۲ هزار دستگاه وارد کشور شده و حدود ۱۷۰۰ دستگاه نیز ترخیص شده است. این اعداد نشان می‌دهد مسیر نوسازی ناوگان وارد مرحله عملیاتی شده، اما هنوز فاصله زیادی میان ثبت سفارش، ورود و ترخیص وجود دارد.
از قانون اسقاط تا ورود کشنده‌های جدید؛ مسیر چطور باز شد؟
مبنای این طرح، بند «پ» ماده ۵۹ قانون برنامه هفتم پیشرفت است. بر اساس این بند، دولت می‌تواند در ازای اسقاط اتوبوس یا کشنده با عمر بیش از ۲۵ سال، مجوز واردات یک اتوبوس یا کشنده با سن کمتر از ۱۰ سال را صادر کند. آیین‌نامه اجرایی این حکم نیز در اسفند ۱۴۰۳ ابلاغ شد.
در واقع، ایده اصلی این سازوکار آن است که ورود ناوگان جدید بدون ارتباط با خروج خودروهای فرسوده انجام نشود. به این ترتیب، یک حلقه میان اسقاط ناوگان قدیمی و واردات کشنده جایگزین ایجاد می‌شود.
در آیین‌نامه، برای واردات کشنده نیز محدودیت سنی در نظر گرفته شده و وسیله وارداتی باید هنگام ورود به کشور کمتر از ۱۰ سال سن داشته باشد. همچنین اسقاط کشنده یا اتوبوس با عمر بیش از ۲۵ سال یکی از شروط اصلی این فرآیند است.
۴ هزار دستگاه ثبت سفارش شد؛ چند دستگاه واقعا به کشور رسید؟
بر اساس اعلام سازمان راهداری، سهمیه تعیین شده برای این مرحله ۴ هزار دستگاه بود و این ظرفیت در سال گذشته تکمیل شد. اما در مرحله اجرا، روند واردات با مشکلاتی مواجه شد.
طبق اظهارات مهدی قلی‌زاد، پس از تکمیل سهمیه، ارتباط میان سامانه ثبت سفارش و سامانه مربوط به فرآیند نوسازی قطع شد. او محدودیت منابع ارزی و شرایط ایجادشده پس از جنگ ۱۲ روزه را نیز از عاملی بر اختلال در روند اجرای طرح عنوان کرده است.
با وجود این مشکلات، آمار فعلی از ورود بیش از ۲ هزار دستگاه کامیون و کشنده به کشور حکایت دارد و حدود ۱۷۰۰ دستگاه نیز موفق به ترخیص شده‌اند.
اگر همین اعداد را کنار ظرفیت ۴ هزار دستگاهی قرار دهیم، تصویر روشن‌تری از وضعیت فعلی به دست می‌آید:
- ۴ هزار دستگاه: ثبت سفارش انجام‌شده
- بیش از ۲ هزار دستگاه: واردشده به کشور
- حدود ۱۷۰۰ دستگاه: ترخیص‌شده
- بیش از ۲ هزار دستگاه: فاصله میان تعداد ثبت سفارش و دستگاه‌های واردشده
البته این اعداد به معنای آن نیست که تمام دستگاه‌های باقی‌مانده از چرخه واردات خارج شده‌اند. بخشی از فاصله ایجادشده می‌تواند ناشی از مراحل اداری، تخصیص ارز، تشریفات گمرکی و فرآیند ترخیص باشد.
سهم ۴ هزار دستگاهی تمام شد؛ مرحله بعدی چگونه خواهد بود؟
نکته مهم اینجا است که موضوع نوسازی ناوگان با این ۴ هزار دستگاه به پایان نمی‌رسد. حتی در سال ۱۴۰۵ نیز فرآیند ثبت اسقاط کشنده‌های فرسوده در چارچوب بند «پ» ماده ۵۹ با ظرفیت ۴ هزار دستگاه اعلام شده است.
این موضوع نشان می‌دهد سیاست‌گذار همچنان قصد دارد مدل اسقاط در برابر واردات را به عنوان یکی از مسیرهای نوسازی ناوگان ادامه دهد.
اگر شما هم قصد اسقاط خودروی فرسوده خود را دارید، پیشنهاد می‌کنیم مطلب «قانون اسقاط خودرو در ۱۴۰۵» را در موتور ققنوس بخوانید.
البته ادامه این روند به چند عامل وابسته است:
- تامین منابع ارزی مورد نیاز واردات
- برطرف شدن ارتباط میان سامانه‌های درگیر در فرآیند ثبت سفارش و نوسازی
- کاهش زمان ترخیص کشنده‌های واردشده
- تعیین تکلیف خودروهایی که مراحل واردات آنها کامل نشده است
- هماهنگی میان وزارت صنعت، معدن و تجارت، گمرک، سازمان راهداری و دستگاه‌های مرتبط با اسقاط
آیین‌نامه اجرایی نیز منابع ارزی واردات را تابع ضوابط بانک مرکزی دانسته و تأمین ارز از محل‌هایی مانند ارز حاصل از صادرات و برخی منابع مجاز دیگر را پیش‌بینی کرده است. بنابراین مسئله ارز از ابتدا یکی از اجزای تعیین‌کننده این فرآیند بوده است.
مسئله اصلی حالا تعداد کشنده‌ها نیست؛ سرعت رسیدن آنها به جاده است
آمار جدید سازمان راهداری یک پیام مشخص دارد؛ مسیر قانونی واردات در مقابل اسقاط فعال شده و بخشی از ظرفیت تعیین‌شده نیز به مرحله ورود و ترخیص رسیده است. اما تجربه ۴ هزار دستگاه نشان می‌دهد میان ثبت سفارش، تأمین ارز، ورود، ترخیص و در نهایت ورود به چرخه حمل‌ونقل فاصله‌هایی وجود دارد که می‌تواند سرعت نوسازی را کاهش دهد.
برای صنعت حمل‌ونقل جاده‌ای، اهمیت این موضوع فراتر از بازار خرید و فروش کشنده است. کامیون و کشنده مستقیما با جابه‌جایی کالا، هزینه حمل، مصرف سوخت، زمان سفر و استمرار زنجیره تامین ارتباط دارند. به همین دلیل، تعیین تکلیف کشنده‌های باقی‌مانده و کوتاه شدن مسیر اداری آنها می‌تواند به اندازه افزایش ظرفیت واردات اهمیت داشته باشد.
به نظر شما در شرایط فعلی، مشکل اصلی نوسازی ناوگان کمبود کشنده جدید است یا طولانی بودن مسیر واردات و ترخیص؟ نظر و تجربه خود را برای ما بنویسید.